Behoorlijk handelen voor de Brabantse leefomgeving

Hoe kunnen overheden en initiatiefnemers zo efficiënt en effectief mogelijk samenwerken aan het verbeteren van de fysieke leefomgeving? Onderzoekers van Tilburg University, ERAC en Pontifax gingen het afgelopen jaar op zoek naar een antwoord op die schijnbaar simpele vraag. Zij deden waardevolle inzichten op aan de hand van zeven Brabantse casestudies. Welke knelpunten worden binnen die projecten ervaren, en hoe kunnen die worden voorkomen zonder verwikkeld te raken in complexe en langdurige juridische procedures? Op 30 november werden de uitkomsten gepresenteerd. 

 

Eenvoudig beter

‘Eenvoudig beter’, dat is het doel van de nieuwe Omgevingswet. Juist projecten in de fysieke leefomgeving blijken vaak niet zo eenvoudig te zijn. Vaak komen partijen, met al hun verschillende belangen, er samen niet goed uit. De juridische procedures die dan volgen kosten vaak veel tijd, geld en energie. Om maatschappelijk initiatief voor een betere leefomgeving te bevorderen, moeten zulke trajecten worden voorkomen. Dan moeten partijen zich kunnen verenigen in een gekozen route, in plaats van uit elkaar groeien tijdens het verloop van een project. Dat vraagt ‘behoorlijk handelen’ van alle betrokkenen.
Paneldiscussie Behoorlijk Handelen

Juridische trajecten

Hoe komt het dat initiatieven tot gebiedsontwikkeling relatief vaak in juridische trajecten verzanden? Terugkijkend op de zeven projecten, delen de onderzoekers een aantal waardevolle inzichten. Een moeizaam proces blijkt in veel van de gevallen het resultaat van gebrek aan gelijkwaardigheid tussen de betrokkenen qua kennis en middelen, onrealistische verwachtingen van het elkaars rol en het te volgen proces, of de afwezigheid van daadwerkelijke bewegingsvrijheid in het vinden van een oplossing. Wat ook niet meehelpt is dat juridische instrumenten door overheden vaak worden gezien als dé oplossing voor conflicten, en dat gemaakte afspraken niet nageleefd (kunnen) worden door een veranderende context. 

 

Hoe dan wel?

Deze lessen leren ook hoe het wél moet. Met de juiste vaardigheden in huis bij ten minste één van de betrokken partijen, zou een complex en langdurig juridisch proces voorkomen kunnen worden. In het rapport worden daarnaast twee mogelijke actielijnen voorgesteld. Als eerste wordt een omgevingsconvenant of –deal als instrument gezien om processen beter en efficiënter te laten verlopen. Ten tweede wordt een proeftuin voorgesteld om gezamenlijk kennis te ontwikkelen over trajecten vóór dat deze in juridische procedures terecht komen.

Erik van Merrienboer ontvangt het rapport

Naar een nieuwe Brabantse praktijk

Gedeputeerde Van Merrienboer nam de uitkomsten van het onderzoek dankbaar in ontvangst. 'Om onze ambities voor Brabant te verwezenlijken zijn we afhankelijk van de initiatieven van bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners', aldus Van Merrienboer. 'Die moeten we dan ook bemoedigen in plaats van ontmoedigen, door als één overheid besluitvaardig op te treden en maatwerk te leveren.' De aanbevelingen van de onderzoekers helpen volgens hem dan ook om te komen tot een ‘nieuwe Brabantse praktijk’; een praktijk die nodig is om gebiedsontwikkeling daadwerkelijk 'eenvoudig beter' te maken.

Via de site van TiREG is het rapport te downloaden.

Lees hier de gesproken pitch van prof. dr. Anne Meuwese: Voorbij de Omgevingswet -  De ontwikkeling van het Nederlandse bestuursrecht en de zoektocht naar ‘beginselen van behoorlijk handelen’

 

 

Gerelateerd

Brabantse Omgevingsscan wint Aan de slag trofee

Brabantse GGD’s en Telos winnen de Aan de slag trofee van 2019 met de Brabantse Omgevingsscan (BrOS).   De 3...

Save the date!

Nog maar ruim één jaar te gaan en dan is de Omgevingswet van kracht. Een jaar waarin nog veel moet gebeuren. We hebben...

Laatste plaatsen voor training ‘Samenwerken met de Omgevingswet’

In 2018 hebben ruim 650 medewerkers van de Brabantse overheden aan de training Samenwerken met de Omgevingswet...

Toekomst van Brabant komt tot leven tijdens #DDW

Tijdens de Dutch Design Week 2019 stond het Brabant Living Lab op het Ketelhuisplein in het teken van de toekomst van...